Czy dyżury apteczne to świadczenie zdrowotne? NIA pyta minister zdrowia o cztery kluczowe kwestie

Naczelna Rada Aptekarska wystąpiła do minister zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy z wnioskiem o zajęcie stanowiska dotyczącego charakteru dyżurów nocnych oraz dyżurów pełnionych przez apteki ogólnodostępne w dni wolne od pracy. Zdaniem samorządu farmaceutów wyjaśnienie tej kwestii ma kluczowe znaczenie dla prawidłowej wykładni przepisów regulujących organizację i finansowanie dyżurów aptecznych.

W piśmie podpisanym przez prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej Marka Tomkowa przypomniano, że od 1 stycznia 2024 r. obowiązuje nowy model organizacji i finansowania dyżurów aptek ogólnodostępnych. Zgodnie z obowiązującymi przepisami finansowanie dyżurów powierzono Narodowemu Funduszowi Zdrowia, a w określonych przypadkach również jednostkom samorządu terytorialnego.

Jednocześnie – jak wskazuje NIA – w praktyce pojawiły się rozbieżności interpretacyjne dotyczące charakteru prawnego dyżuru aptecznego. Spór dotyczy tego, czy istotą dyżuru jest zapewnienie pacjentom realnego dostępu do świadczeń farmaceutycznych i produktów leczniczych poza standardowymi godzinami pracy aptek, czy też jedynie pozostawanie farmaceuty w gotowości do wykonywania czynności zawodowych.

Cztery pytania do Ministerstwa Zdrowia

W związku z tym Naczelna Rada Aptekarska zwróciła się do minister zdrowia o potwierdzenie czterech zasadniczych kwestii:

• Dyżury apteczne są elementem systemu ochrony zdrowia i służą zapewnieniu pacjentom ciągłego dostępu do świadczeń farmaceutycznych oraz produktów leczniczych poza standardowymi godzinami funkcjonowania aptek.
• Finansowanie dyżurów przez NFZ, a w określonych przypadkach również przez jednostki samorządu terytorialnego, stanowi realizację zadania publicznego z zakresu ochrony zdrowia i zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli.
• Świadczeniem realizowanym podczas dyżuru jest zapewnienie dostępności świadczeń farmaceutycznych dla mieszkańców, a nie wyłącznie pozostawanie farmaceuty w gotowości do wykonywania czynności zawodowych.
• Środki publiczne przeznaczone na finansowanie dyżurów nie powinny być pomniejszane o podatek VAT, ponieważ intencją ustawodawcy było objęcie wynagrodzenia za dyżury zwolnieniem z podatku jako świadczenia związanego z ochroną zdrowia.

Jednolita interpretacja przepisów

Naczelna Rada Aptekarska podkreśla, że stanowisko Ministerstwa Zdrowia będzie miało istotne znaczenie dla jednolitego stosowania przepisów dotyczących funkcjonowania dyżurów aptecznych oraz prawidłowego rozliczania środków publicznych przeznaczonych na ich finansowanie.

Zdaniem samorządu farmaceutów jednoznaczna interpretacja pozwoli rozwiać pojawiające się w praktyce wątpliwości dotyczące charakteru dyżurów, sposobu ich finansowania oraz zasad opodatkowania, co ma znaczenie zarówno dla aptek realizujących ustawowy obowiązek pełnienia dyżurów, jak i dla instytucji finansujących te świadczenia.

Źródło: NIA