Wolniejszy chód jest jednym z najbardziej charakterystycznych objawów starzenia się organizmu. Dotychczas zjawisko to tłumaczono głównie osłabieniem mięśni i spadkiem sprawności fizycznej. Nowe badanie naukowców z Flinders University oraz University of Canberra sugeruje jednak, że przyczyna jest znacznie bardziej złożona.
Dlaczego seniorzy chodzą wolniej? Naukowcy odkryli, że organizm świadomie wybiera stabilność kosztem szybkości
Opublikowano 15 czerwca 2026 11:40
Naukowcy z Flinders University i University of Canberra przeanalizowali mechanikę chodu 107 zdrowych dorosłych w wieku od 26 do 86 lat. Zaobserwowali, że wraz z wiekiem zmienia się sposób pracy mięśni wokół stawu skokowego. Coraz częściej dochodzi do tzw. ko-kontracji, czyli jednoczesnego napinania przeciwstawnych grup mięśni. Dzięki temu staw jest bardziej stabilny podczas kontaktu stopy z podłożem, co pomaga utrzymać równowagę.
Taka strategia ma jednak swoją cenę. Gdy mięśnie pracują przeciwko sobie, część energii jest wykorzystywana do stabilizacji stawu zamiast do napędzania ruchu. Badacze zauważyli również osłabienie tzw. "push-off", czyli fazy wybicia stopy od podłoża, która odpowiada za przemieszczanie ciała do przodu. W rezultacie krok staje się krótszy, a chodzenie wymaga większego wysiłku.
Według autorów może to częściowo wyjaśniać, dlaczego osoby starsze szybciej się męczą podczas marszu oraz mają większe trudności z odzyskaniem równowagi po potknięciu lub poślizgnięciu. Zmiany zachodzą stopniowo na przestrzeni wielu lat i dotyczą nie tylko siły mięśni, ale całego sposobu kontrolowania ruchu przez organizm.
Zdaniem badaczy ważną rolę odgrywa także układ nerwowy, który wraz z wiekiem przestawia organizm na bardziej ostrożny wzorzec ruchu. Wyniki sugerują, że programy wspierające sprawność seniorów nie powinny koncentrować się wyłącznie na wzmacnianiu mięśni. Równie istotne mogą być ćwiczenia poprawiające równowagę, koordynację oraz kontrolę ruchu, które pomagają zachować sprawność chodu i ograniczać ryzyko upadków w starszym wieku.
