Obecny model finansowania oddziałów dziennych psychiatrii dzieci i młodzieży nie uwzględnia specyfiki ich funkcjonowania – wskazują kierownicy tych placówek oraz konsultant krajowa w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży. Do Ministerstwa Zdrowia w tej sprawie zwrócił się Rzecznik Praw Obywatelskich. Wątpliwości dotyczą m.in. pokrywania kosztów stałych, koordynacji leczenia i zapewnienia ciągłości opieki.
Finansowanie psychiatrii dzieci i młodzieży. Oddziały dzienne mają problemy
Opublikowano 20 października 2026 07:13
Rzecznik Praw Obywatelskich interweniuje w sprawie finansowania oddziałów dziennych psychiatrycznych rehabilitacyjnych dla dzieci i młodzieży. Do RPO wpłynęło pismo kierowników tych oddziałów oraz konsultant krajowej w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży, w którym zwrócono uwagę na problemy związane z finansowaniem świadczeń realizowanych na II poziomie referencyjnym opieki psychiatrycznej.
W związku z przedstawionymi zastrzeżeniami dyrektor Zespołu Prawa Administracyjnego i Gospodarczego Biura RPO Piotr Mierzejewski zwrócił się do Departamentu Zdrowia Publicznego Ministerstwa Zdrowia z prośbą o przedstawienie stanowiska.
Finansowanie nie uwzględnia kosztów stałych
Jednym z najważniejszych problemów jest sposób rozliczania świadczeń, który nie odpowiada specyfice funkcjonowania oddziałów dziennych. Przychody placówek zależą przede wszystkim od bieżącej obecności pacjentów, podczas gdy znaczna część wydatków pozostaje na stałym poziomie. Dotyczy to m.in. kosztów utrzymania personelu, infrastruktury i zaplecza administracyjnego. W efekcie nawet okresowy spadek frekwencji pacjentów może prowadzić do trudności finansowych, mimo że placówki muszą utrzymywać gotowość do udzielania świadczeń.
Koordynacja leczenia bez odpowiedniego finansowania?
Kolejną kwestią jest brak adekwatnego finansowania działań związanych z koordynacją procesu terapeutycznego. Chodzi m.in. o współpracę specjalistów, organizację konsyliów, kontakty z rodziną i środowiskiem szkolnym pacjenta oraz obowiązkową superwizję zespołów terapeutycznych. Jak wskazano w pismach skierowanych do RPO, działania te są istotnym elementem opieki psychiatrycznej nad dziećmi i młodzieżą. Pomagają zapewnić ciągłość diagnostyki i leczenia, a ich niedostateczne finansowanie może utrudniać współpracę między specjalistami, prowadzić do powielania części procedur diagnostycznych i wydłużać proces terapeutyczny.
II poziom referencyjny ważnym ogniwem systemu
Szczególne znaczenie ma funkcjonowanie II poziomu referencyjnego, który łączy opiekę środowiskową z leczeniem szpitalnym. Na tym poziomie współpracują psychiatrzy, psychologowie, psychoterapeuci i inni specjaliści tworzący zespół terapeutyczny. Prawidłowe funkcjonowanie oddziałów dziennych może ograniczać konieczność hospitalizacji całodobowych, a także wspierać pacjentów po zakończeniu leczenia szpitalnego. Problemy z finansowaniem tej formy opieki mogą więc wpływać nie tylko na sytuację samych placówek, lecz także na dostępność i ciągłość leczenia dzieci i młodzieży.
Limity świadczeń i ciągłość opieki po ukończeniu 18 lat
Wśród zgłaszanych zastrzeżeń znalazły się również kwestie dotyczące zakresu świadczeń objętych finansowaniem, w tym limitów porad diagnostycznych, oraz rozwiązań umożliwiających zachowanie ciągłości opieki nad osobami w wieku od 18 do 21 lat. Osobnym problemem jest finansowanie oddziałów dziennych, które łączą leczenie psychiatryczne z realizacją obowiązku szkolnego. Jak podkreśla RPO, możliwość kontynuowania nauki w trakcie terapii wspiera proces zdrowienia, ogranicza ryzyko wykluczenia społecznego i edukacyjnego oraz ułatwia powrót do codziennego funkcjonowania. Z tego względu zasadne jest uwzględnienie szczególnej roli takich placówek przy ustalaniu zasad finansowania świadczeń.
Jakie jest stanowisko Ministerstwo Zdrowia?
Dyrektor Zespołu Prawa Administracyjnego i Gospodarczego Biura RPO Piotr Mierzejewski zwrócił się do dyrektor Departamentu Zdrowia Publicznego Ministerstwa Zdrowia o odniesienie się do przedstawionych problemów. W szczególności chodzi o zasady finansowania oddziałów dziennych psychiatrii dzieci i młodzieży oraz warunki funkcjonowania II poziomu referencyjnego.
Źródło: RPO
