Dostępność terapii, bezpieczeństwo lekowe, wykorzystanie danych i uproszczenie programów lekowych – to część obszarów, które mają znaleźć się w nowej Polityce Lekowej Państwa na lata 2026–2031. O założeniach dokumentu rozmawiano podczas Okrągłego Stołu na Forum Ekonomicznym w Karpaczu. Debacie przewodniczyła wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk.
Nowa Polityka Lekowa Państwa. MZ zapowiada zmiany na lata 2026–2031
Opublikowano 10 września 2026 08:33
Fot. Getty Images/iStockphoto
– Zaczynamy rozmowę o przyszłości polskiej polityki lekowej. Stąd okrągły stół z udziałem ekspertów, przedstawicieli zawodów medycznych, samorządów gospodarczych oraz instytucji odpowiedzialnych za funkcjonowanie rynku leków. Chcemy spojrzeć dalej niż na kolejne obwieszczenie i kolejną listę refundacyjną. Porozmawiać o tym, jak powinien wyglądać polski system lekowy za 5, 10 i 15 lat – podkreśla wiceminister Katarzyna Kacperczyk.
Polityka Lekowa Państwa na lata 2026–2031 ma być kontynuacją dokumentu realizowanego w latach 2018–2022. Ma wyznaczyć najważniejsze kierunki rozwoju polityki lekowej w Polsce na kolejne pięć lat, odpowiadając m.in. na wyzwania związane z dostępnością terapii, bezpieczeństwem lekowym oraz efektywnym wykorzystaniem środków publicznych.
Programy lekowe do uproszczenia
Jednym z tematów wskazywanych przez Ministerstwo Zdrowia jest przyszłość programów lekowych.
– Polityka lekowa to dziś jednocześnie polityka zdrowotna, gospodarcza i polityka bezpieczeństwa państwa. Programy lekowe otworzyły polskim pacjentom dostęp do wielu nowoczesnych terapii. Teraz czas na ich kolejny etap. Rozmawiamy o tym, jak je upraszczać, jak ograniczać zbędne obciążenia administracyjne i jak szerzej wykorzystywać dane do oceny rzeczywistych efektów leczenia. Nowoczesny program lekowy powinien być projektowany wokół pacjenta i efektu zdrowotnego, a nie wokół procedury – dodaje wiceminister zdrowia.
Prace koncepcyjne nad nową strategią rozpoczęły się w październiku 2025 r. Ich celem jest identyfikacja najważniejszych problemów systemowych oraz wypracowanie długofalowych rozwiązań wspólnie z kluczowymi interesariuszami rynku ochrony zdrowia.
Konsultacje nad dokumentem
W październiku 2025 r. resort zwrócił się do organizacji reprezentujących sektor farmaceutyczny, ekspertów oraz partnerów społecznych o wskazanie najważniejszych wyzwań i propozycji rozwiązań w ramach siedmiu celów strategicznych. W kolejnych miesiącach analizowano zgłoszone stanowiska, odbywały się spotkania z przedstawicielami innych resortów i podmiotów zaangażowanych w realizację polityki lekowej. Konsultowano się również z instytucjami nadzorowanymi przez ministra zdrowia oraz departamentami MZ.
W proces prac włączono m.in. Narodowy Fundusz Zdrowia, Główny Inspektorat Farmaceutyczny, Agencję Badań Medycznych, Centrum e-Zdrowia oraz Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji.
– Polityka lekowa wymaga zarówno silnych instytucji państwa, jak i bardzo dobrej współpracy między nimi. Zaproszone do procesu zostały instytucje dysponujące ogromną wiedzą i zasobami danych. Wyzwaniem na kolejne lata jest lepsze łączenie tych kompetencji i informacji. Państwo powinno nie tylko reagować na problemy rynku leków, ale także coraz wcześniej je przewidywać – mówi wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk.
Dane i AI mają wspierać decyzje
Jednym z kierunków nowej polityki lekowej ma być większe wykorzystanie danych. Resort wskazuje, że dane dotyczące refundacji, preskrypcji, realizacji recept, przebiegu terapii czy wykorzystania świadczeń mogą być wykorzystywane nie tylko do sprawozdawczości, ale również do podejmowania strategicznych decyzji.
– Mamy dziś ogromne zasoby danych o refundacji, preskrypcji leków, realizacji recept, przebiegu terapii czy wykorzystaniu świadczeń. Kolejnym krokiem musi być ich lepsze łączenie i wykorzystywanie do podejmowania decyzji. Chcemy, aby cyfryzacja pozwalała szybciej oceniać skuteczność terapii w rzeczywistej praktyce, monitorować wydatki, identyfikować ryzyka niedostępności leków i lepiej planować potrzeby pacjentów. To także przestrzeń dla nowych narzędzi analitycznych i AI – dodaje wiceminister.
W założeniu MZ nowoczesna polityka lekowa ma opierać się na danych i rzeczywistych efektach leczenia, a nie wyłącznie na sprawozdawczości.
Większa rola zawodów medycznych
Resort chce również zmienić sposób postrzegania roli zawodów medycznych w polityce lekowej. Chodzi m.in. o większe wykorzystanie kompetencji farmaceutów, lekarzy, pielęgniarek i innych profesjonalistów medycznych.
– Farmaceuci, lekarze, pielęgniarki i inni profesjonaliści medyczni powinni być aktywnymi uczestnikami polityki lekowej. Nowe zadania są szerokie: od profilaktyki i poprawy adherencji, przez opiekę farmaceutyczną, po monitorowanie bezpieczeństwa i efektów terapii – podsumowuje Katarzyna Kacperczyk.
Siedem strategicznych obszarów
Nowa Polityka Lekowa Państwa ma koncentrować się na siedmiu obszarach:
- zwiększaniu dostępności refundacyjnej i rynkowej leków dla pacjentów,
- optymalizacji wydatków płatnika publicznego,
- wzmacnianiu bezpieczeństwa lekowego Polski oraz rozwoju sektora farmaceutycznego,
- poprawie adherencji do leczenia i ograniczaniu marnowania środków publicznych,
- przeglądzie roli instytucji odpowiedzialnych za realizację polityki lekowej,
- redefinicji roli kadr medycznych w polityce lekowej państwa,
- wykorzystaniu nowoczesnych rozwiązań technologicznych wspierających system.
W Departamencie Polityki Lekowej i Farmacji ustalono harmonogram dalszych prac merytorycznych. Powołano również zespoły odpowiedzialne za przygotowanie poszczególnych części dokumentu.
Zakończenie prac nad Polityką Lekową Państwa na lata 2026–2031 planowane jest w 2026 r.
Źródło: MZ
