Polacy chcą odciążenia lekarzy przy pomocy AI. Jest jednak "ale"...

Raport platformy UCE RESEARCH i fundacji Medigent pt. „Polacy o AI w medycynie. Edycja 2026”, oparty na specjalnym badaniu opinii publicznej, wskazuje, że 46,7% rodaków popiera wykorzystywanie sztucznej inteligencji jako wsparcia dla lekarzy. Te osoby najczęściej uważają, że najlepiej stosować AI w medycynie jako monitoring pacjenta i dokumentację medyczną – odpowiednio 37,9% i 36,4%. – To bardzo racjonalne wyniki. Pacjenci intuicyjnie wskazali dwa obszary, które dziś najbardziej obciążają system ochrony zdrowia, a jednocześnie nie wymagają zastępowania kompetencji lekarza – mówi Piotr Piątek, współautor raportu z fundacji Medigent.

Ekspert zauważa, że monitoring pacjenta i dokumentacja to procesy powtarzalne, czasochłonne i generujące ogromne ilości danych. Mając takie narzędzia zautomatyzowane, lekarz nie musi już poświęcać czasu na wyszukiwanie informacji, ręczne uzupełnianie dokumentacji czy analizowanie setek rutynowych komunikatów. To właśnie przestrzeń dla nowoczesnych rozwiązań wykorzystujących sztuczną inteligencję.

– Społeczeństwo bardzo trafnie zidentyfikowało obszary, w których technologia może przynieść największą wartość. Odzyskując czas lekarza, AI ma szansę najbardziej zmienić ochronę zdrowia. Każda minuta, której specjalista nie poświęca administracji, może zostać przeznaczona stricte na leczenie, rozmowę z pacjentem czy podejmowanie decyzji klinicznych – podkreśla Piotr Piątek.

Według autorów raportu, wysoki wynik dla monitorowania pacjenta może świadczyć o rosnącej akceptacji dla technologii zdalnych i cyfrowej opieki zdrowotnej. – Uważam, że właśnie jesteśmy świadkami zmiany sposobu myślenia o opiece medycznej. Pacjenci coraz częściej dostrzegają, że nie kończy się ona w momencie opuszczenia gabinetu czy szpitala. Monitorowanie stanu zdrowia pomiędzy wizytami zwiększa poczucie bezpieczeństwa, pozwala wcześniej wychwycić niepokojące objawy i zdecydowanie szybciej reagować – stwierdza ekspert z fundacji Medigent.

Z raportu również wynika, że 21,3% osób popierających wykorzystywanie AI w medycynie wskazuje umawianie wizyt jako obszar wsparcia dla lekarzy. – Wydaje się to prostą czynnością, ale w praktyce jest początkiem całej ścieżki leczenia. To właśnie wtedy często pojawiają się pierwsze frustracje, tj. długie oczekiwanie, wielokrotne telefony, brak informacji czy konieczność powtarzania tych samych danych. Pacjenci oczekują sprawniejszej organizacji ochrony zdrowia. Technologia może to zapewnić, na czym zyskają wszyscy zaangażowani – komentuje Piotr Piątek.

Wskazania respondentów mogą być związane z ich doświadczeniami dotyczącymi biurokracji i przeciążenia systemu ochrony zdrowia, na co zwracają uwagę autorzy raportu. – Wyniki tego badania są oceną obecnego modelu funkcjonowania systemu ochrony zdrowia. Pacjenci nie oczekują futurystycznych technologii. Chcą standardów, które od dawna są obecne w innych obszarach życia. Jeżeli nowoczesne rozwiązania potrafią oszczędzać nasz czas w bankowości, transporcie czy administracji, naturalne jest to, że społeczeństwo chce korzystać z podobnych udogodnień również wtedy, gdy chodzi o ich zdrowie – wyjaśnia ekspert z fundacji Medigent.

Zanotowano niskie odsetki wskazań dla analizy badań obrazowych – 7,5%, diagnostyki – 6,1%, a także doboru leczenia – 4,7%. – Diagnoza i wybór terapii to najbardziej odpowiedzialne elementy procesu leczenia. Pacjenci oczekują, że ostateczna decyzja będzie należała do człowieka, który bierze za nią pełną odpowiedzialność, potrafi uwzględnić kontekst kliniczny i porozmawiać z chorym. Wyniki badania świadczą o wysokim zaufaniu do lekarzy. Społeczeństwo chce korzystać z technologii, ale pod nadzorem człowieka. To bardzo rozsądna granica – ocenia Piotr Piątek.

Widać również, że respondenci bardziej akceptują wykorzystywanie AI w zadaniach organizacyjnych i technicznych niż w podejmowaniu decyzji medycznych. – Myślę, że społeczna akceptacja będzie rosła, ale w odniesieniu do tych rozwiązań, które bezpośrednio wspierają diagnozę lub decyzje kliniczne, zajmie to zdecydowanie więcej czasu. I bardzo dobrze. Im większy wpływ technologii na zdrowie i życie pacjenta, tym wyższe powinny być wymagania dotyczące jej bezpieczeństwa, skuteczności i wiarygodności – przekonuje współautor raportu.

W jego opinii, jeżeli technologie mają wspierać lekarzy w tak odpowiedzialnych obszarach, muszą przejść równie wymagającą drogę rozwoju co ludzie – od badań i pilotaży, przez testy w rzeczywistym środowisku klinicznym, aż po potwierdzenie swojej wartości w codziennej praktyce. Dopiero wtedy można odpowiedzialnie ocenić ich miejsce w procesie leczenia.

– Jestem przekonany, że właśnie w taki sposób będzie rosło społeczne zaufanie do nowoczesnych technologii. Skuteczność i bezpieczeństwo muszą zostać potwierdzone przez praktykę kliniczną oraz doświadczenie środowiska medycznego. Jeżeli przy tym technologia będzie pomocna dla pacjentów, np. skracając czas oczekiwania na wizytę, będzie akceptowana. Jeśli stanie się jedynie kolejnym modnym hasłem, społeczne zainteresowanie szybko wygaśnie. Ostatecznie każda innowacja w medycynie musi być oceniana przez pryzmat wartości, jaką wnosi do życia pacjenta – podsumowuje Piotr Piątek.

***

Raport pt. „Polacy o AI w medycynie. Edycja 2026” powstał na podstawie specjalnego badania opinii publicznej, przeprowadzonego metodą CAWI (Computer Assisted Web Interview) przez UCE RESEARCH we współpracy merytorycznej z fundacją Medigent. Badanie zrealizowano na próbie 1017 Polaków w wieku od 18 do 80 lat. Respondenci mogli wskazać kilka odpowiedzi, dlatego wyżej przedstawione wyniki nie sumują się do 100%.

inf pras