Ruszają ogólnopolskie badania profilaktyczne WOBASZ DZIECI

Głównym założeniem tej inicjatywy jest wczesne rozpoznawanie ryzyka chorób układu krążenia i budowanie skutecznej profilaktyki od najmłodszych lat. Dotychczas brakowało kompleksowych analiz pozwalających ocenić skalę występowania ryzyka ChUK wśród dzieci i młodzieży. Na podstawie zebranych danych opracowana zostanie strategia profilaktyczna i plan działań z zakresu wczesnej interwencji zdrowotnej.

- Działania, o których mówimy dziś wspólnie, jednym głosem mają pokazać, jak ważne jest zdrowie naszych dzieci. Ogólnopolskie badanie pozwoli po raz pierwszy w historii przyjrzeć się ryzykom związanym z chorobami układu krążenia już u dzieci i młodzieży. A wszystkie analizy wskazują na to, że choroby kardiologiczne zaczynają się już w wieku szkolnym. To niezwykle ważne, bo dzięki tej wiedzy będziemy mogli odpowiednio reagować i ratować zdrowie naszych dzieci i młodych dorosłych. Nie zrobimy tego jednak bez wsparcia rodziców. Ich zgoda jest tu kluczowa - podkreśla Katarzyna Kęcka wiceminister zdrowia.

Projekt realizowany jest przez Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Instytut Kardiologii - Państwowy Instytut Badawczy, we współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej oraz Ministerstwem Sportu i Turystyki.

Największe badanie zdrowia dzieci w Polsce

W badaniach, które będą przeprowadzane od września 2026 r. przez ponad 300 zespołów badawczych, wezmą udział uczniowie w wieku 7-18 lat. Będą one wykonywane w bezpiecznej i zorganizowanej formule, wyłącznie za zgodą rodziców lub opiekunów. W zakres badań wchodzą: ankieta dotycząca stylu życia i zdrowia, pomiary: masy ciała, wzrostu, obwodów, ciśnienia tętniczego, a także badania laboratoryjne (krew i mocz).

 - Musimy skupić się na dzieciach i poznać częstość występowania modyfikowalnych czynników ryzyka odpowiedzialnych za rozwój chorób w populacji dziecięcej. Celem WOBASZ DZIECI jest poznanie ich skali i ryzyka oraz zaplanowanie sposobów ich eliminacji. To ważny element działań profilaktycznych, które w przyszłości przełożą się na zmniejszenie liczby chorób układu krążenia- mówi prof. Piotr Dobrowolski, pełnomocnik ministra zdrowia ds. NPChUK  

Choroby układu krążenia są jednym z największych wyzwań zdrowotnych w Polsce. WOBASZ DZIECI ma umożliwić wczesne rozpoznawanie ryzyka i wdrażanie profilaktyki od najmłodszych lat. Zbilansowana dieta, regularna aktywność fizyczna oraz ograniczenie spożywania używek, przynosi wymierne korzyści zdrowotne i skutecznie redukuje ryzyko zachorowania na choroby układu krążenia w przyszłości.

Szkoła jako naturalne środowisko profilaktyki

Istotną rolę w projekcie odgrywa szkoła. Dzisiaj porozumienie o współpracy w tym zakresie podpisały wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka oraz wiceminister edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz.

- Budowanie zdrowych nawyków wymaga spójnych działań interdyscyplinarnych. Badanie WOBASZ powinno być impulsem do jeszcze ściślejszej współpracy międzyresortowej, aby przeciwdziałać chorobom cywilizacyjnym i przynieść trwałe efekty w poprawie zdrowia dzieci i młodzieży. Taka współpraca powinna być poza wszelkimi podziałami - to wspólne dobro. System edukacji ma wpływ na postawy młodych ludzi wkraczających w dorosły świat, może lepiej wspierać i skuteczniej przygotowywać dzieci, uczennice i uczniów do właściwych wyborów zdrowotnych - tłumaczy wiceminister edukacji narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz.

Gotowość do współpracy deklaruje też kuratorium oświaty: - To inicjatywa, która wzmacnia rolę szkoły w zdrowiu publicznym i integruje środowiska wokół wspólnego celu – zdrowia młodego pokolenia. Dyrektorzy i nauczyciele są gotowi do współpracy - mówi mazowiecka wicekurator oświaty Elżbieta Milewska.

Ruch podstawą zdrowego życia

Projekt wspierany jest również przez ministerstwo sportu i turystyki. Wiceminister tego resortu - Piotr Borys podkreśla znaczenie aktywności fizycznej w profilaktyce: - Regularny ruch to najprostsza i najskuteczniejsza forma profilaktyki chorób układu krążenia. WOBASZ DZIECI łączy naukę, edukację i sport.

Sportową ambasadorką projektu została wicemistrzyni olimpijska i trzykrotna medalistka mistrzostw świata w kajakarstwie górskim - Klaudia Zwolińska, która od lat działa na rzecz aktywności fizycznej młodzieży. - Jak połączymy sport, edukację i zdrowie, to na pewno w kontekście profilaktyki osiągniemy istotne efekty. Wszystkie te dzieci, które borykają się dziś z problemami mają swoje marzenia, mają swoją przyszłość. Obowiązkiem każdego rodzica jest pomóc im spełniać te marzenia. Kiedy więc przyjedzie moment podjęcia decyzji, czy brać udział w badaniu WOBASZ DZIECI, w profilaktyce, to odpowiedź jest banalnie prosta – podkreśla wicemistrzyni olimpijska.

Pozytywna decyzja rodziców o udziale w badaniu ich dzieci to pierwszy krok do zapobiegania problemów zdrowotnych w dorosłości. 

Znaczenie systemowe i długofalowe

Wyniki WOBASZ DZIECI posłużą m.in. do:

•              rozwoju profilaktyki chorób układu krążenia
•              edukacji zdrowotnej i wspierania zdrowych nawyków
•              planowania programów zdrowia publicznego
•              współpracy międzyresortowej i kolejnych projektów.

Projekt pod hasłem „Wczesna wiedza, dłuższe życie” jest częścią Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022–2032, finansowanego przez Ministra Zdrowia.

WOBASZ DZIECI to rozwinięcie dotychczasowych edycji badań WOBASZ (2003–2005 oraz 2013–2014), które objęły ponad 20 tys. dorosłych Polaków i wykazały wysoką częstotliwość występowania czynników ryzyka chorób układu krążenia. W latach 2025 - 2026 realizowana była trzecia edycja

WOBASZ w populacji dorosłych (ok. 9 000 respondentów) prowadzona w tych samych gminach i miejscowościach co wcześniejsze edycje, w celu porównania czynników ryzyka między pokoleniami oraz dokładniejszą ocenę ich uwarunkowań środowiskowych i społecznych.

Źródło: MZ