Kto może być psychoonkologiem? RPO apeluje o doprecyzowanie przepisów, resort odpowiada

Ministerstwo Zdrowia odpowiada RPO w sprawie psychoonkologów

Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek zwrócił się do minister zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy o dostosowanie obowiązujących przepisów dotyczących psychoonkologów do ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów. W ocenie RPO obecne regulacje mogą prowadzić do sytuacji, w której świadczeń psychoonkologicznych udzielają osoby nieposiadające wykształcenia psychologicznego. Ministerstwo Zdrowia w odpowiedzi podpisanej przez podsekretarza stanu Tomasza Maciejewskiego nie podziela jednak tej oceny i nie zapowiada zmian w definicji psychoonkologa.

Obowiązujące przepisy pozostają bez zmian

Resort przypomina, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 22 listopada 2013 r. psychoonkologiem może być osoba posiadająca wykształcenie psychologiczne lub medyczne, która ukończyła studia wyższe i uzyskała tytuł magistra lub równorzędny oraz ukończyła studia podyplomowe z psychoonkologii.

Ministerstwo podkreśla jednocześnie, że nie jest możliwe wprowadzenie jednego, obowiązującego wszystkie uczelnie programu studiów podyplomowych. Wynika to z przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, które gwarantują uczelniom autonomię w tworzeniu programów kształcenia.

Powstał ramowy program kształcenia

Jak informuje Ministerstwo Zdrowia, w ramach realizacji Narodowej Strategii Onkologicznej prowadzone były prace z udziałem przedstawicieli Polskiego Towarzystwa Psychoonkologicznego, Uniwersytetu Jagiellońskiego, konsultantów krajowych oraz ekspertów zajmujących się psychoonkologią. Efektem tych prac było opracowanie ramowego programu szkolenia podyplomowego dla psychologów w zakresie psychoonkologii. Program ma przygotowywać absolwentów psychologii do pracy w ośrodkach onkologicznych, szczególnie w pierwszych latach zatrudnienia, rozwijając ich kompetencje w zakresie wsparcia pacjentów na różnych etapach choroby nowotworowej. Resort poinformował również, że analizowana jest możliwość utworzenia nowej dziedziny szkolenia specjalizacyjnego w ochronie zdrowia z zakresu psychoonkologii.

Psychoonkolog nie zastępuje psychologa klinicznego

W odpowiedzi Ministerstwo przywołuje opinię konsultanta krajowego w dziedzinie psychologii klinicznej, zgodnie z którą psychoonkolog pełni niezwykle ważną rolę w opiece nad pacjentami onkologicznymi, zwłaszcza terminalnie chorymi.

Jak wskazano, działalność psychoonkologa koncentruje się przede wszystkim na wsparciu duchowym, egzystencjalnym i psychospołecznym, natomiast nie stanowi specjalistycznej pomocy psychologicznej w rozumieniu przepisów dotyczących wykonywania zawodu psychologa.

MZ: zaostrzenie wymagań mogłoby ograniczyć dostępność świadczeń

Ministerstwo nie zgadza się z postulatem RPO, aby psychoonkologami mogły być wyłącznie osoby posiadające wykształcenie psychologiczne oraz ukończone studia podyplomowe z psychoonkologii.

Jak podkreślono w odpowiedzi:

„W opinii Ministra Zdrowia zmiana definicji psychoonkologa, a tym samym zaostrzenie wymagań kompetencyjnych wobec psychoonkologów (przez obligatoryjne ograniczenie ich wyłącznie do ukończenia studiów wyższych psychologicznych i uzyskania tytułu magistra oraz ukończenia studiów podyplomowych z psychoonkologii), mogłaby ograniczyć dostęp do świadczeń związanych z udzielaniem pomocy psychoonkologicznej pacjentom, u których rozpoznano chorobę nowotworową.”

Resort przypomina również, że określając minimalne wymagania dotyczące personelu medycznego, musi brać pod uwagę nie tylko jakość i bezpieczeństwo świadczeń, ale także możliwości organizacyjne podmiotów leczniczych oraz zapewnienie dostępności świadczeń w całym kraju.

Źródło: RPO