Ratownicy medyczni, którzy na stałe rezygnują z wykonywania zawodu, nie mają obecnie możliwości formalnego zrzeczenia się prawa wykonywania zawodu. Oznacza to, że nadal pozostają członkami samorządu zawodowego, a wraz z tym wiążą się określone obowiązki, m.in. dotyczące składek. Na problem zwrócił uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich. Krajowa Rada Ratowników Medycznych przyznała, że przepisy wymagają zmiany.
Ratownicy medyczni nie mogą zrzec się prawa wykonywania zawodu i muszą płacić składkę
Opublikowano 30 września 2026 10:20
Thinkstock/GettyImages
Do Rzecznika Praw Obywatelskich zwrócili się ratownicy medyczni, którzy wskazali na problem braku możliwości zrzeczenia się prawa wykonywania zawodu. Chodzi o osoby, które definitywnie zakończyły pracę w zawodzie i nie zamierzają już korzystać z przysługujących im uprawnień. Obowiązujące przepisy nie przewidują jednak procedury, która pozwalałaby ratownikowi medycznemu dobrowolnie zrzec się prawa wykonywania zawodu. W praktyce oznacza to, że nawet po trwałym zaprzestaniu pracy jako ratownik medyczny dana osoba pozostaje członkiem samorządu zawodowego. Z tym statusem wiążą się określone obowiązki, w tym obowiązek opłacania składek członkowskich oraz realizowania obowiązków wynikających z ustawy. Ich niewykonywanie może natomiast prowadzić do odpowiedzialności dyscyplinarnej. Problem nabiera znaczenia także w związku z uruchamianiem Rejestru Ratowników Medycznych.
RPO: przepisy mogą ingerować w prawa jednostki
Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił uwagę, że ustawa o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych nie przewiduje możliwości utraty lub wygaśnięcia prawa wykonywania zawodu w wyniku dobrowolnej rezygnacji ratownika.
Jednocześnie podobne rozwiązania funkcjonują w przypadku innych zawodów medycznych. Możliwość zrzeczenia się prawa wykonywania zawodu lub jego wygaśnięcia po zaprzestaniu wykonywania zawodu została uregulowana m.in. w odniesieniu do lekarzy, pielęgniarek i położnych oraz fizjoterapeutów. RPO zwrócił także uwagę, że możliwość zrzeczenia się prawa wykonywania zawodu była rozważana na wcześniejszym etapie prac nad ustawą dotyczącą ratowników medycznych, jednak ostatecznie nie znalazła się w przyjętych przepisach. W związku ze skargami ratowników oraz możliwym wpływem obowiązujących regulacji na prawa i wolności jednostki dyrektor Zespołu Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego Anna Białek zwróciła się do Prezesa Krajowej Rady Ratowników Medycznych o przedstawienie stanowiska w tej sprawie.
KRRM: ustawa powinna umożliwiać dobrowolne zrzeczenie
Krajowa Rada Ratowników Medycznych podzieliła stanowisko RPO co do potrzeby zmiany przepisów. W odpowiedzi z 10 września 2026 r. prezes KRRM Mateusz Komza wskazał, że możliwość dobrowolnego zrzeczenia się prawa wykonywania zawodu powinna zostać wprost uregulowana w ustawie. Przepisy powinny również określać skutki takiej decyzji. Do tej pory nie było indywidualnych spraw dotyczących zrzeczenia się prawa wykonywania zawodu. W praktyce nie było więc konieczności wypracowania procedury postępowania w takich przypadkach.
