Subskrybuj
Logo małe
Szukaj
banner

Wszystko co warto wiedzieć… O sytuacji po „sprawie Kacprzyka”

MedExpress Team

Medexpress

Opublikowano 1 lipca 2026 12:22

Efekt motyla – radny jednej z warszawskich dzielnic publikuje oświadczenie majątkowe – a wkrótce potem pod pręgierzem stają samorząd stolicy, zarządzający placówkami, minister zdrowia, prezes NFZ, lekarze jako grupa zawodowa. Wszyscy zachodzą w głowę, jak to się mogło wydarzyć i w zasadzie co się wydarzyło. I mniej lub bardziej słusznie wskazują na przyczyny patologii i same patologie systemu.
Wszystko co warto wiedzieć… O sytuacji po „sprawie Kacprzyka” - Obrazek nagłówka
Fot. iStock/Getty Images

Z tego artykułu dowiesz się:

  1. Co wywołało burzę w systemie ochrony zdrowia? Po publikacji oświadczenia majątkowego młodego lekarza, który zarobił w ciągu roku ponad 1,5 mln zł, wszyscy zaczęli zastanawiać się nad patologiami w systemie i stanem nadzoru nad placówkami medycznymi.
  2. Jakie zmiany wprowadzi nowa ustawa? Parlament przyjął ustawę, która umożliwi zbieranie danych o zarobkach w ochronie zdrowia, co ma przynieść większą przejrzystość, ale rodzi także obawy o ochronę danych osobowych.
  3. Czy lekarze mogą pracować bez ograniczeń? Afera związana z czasem pracy lekarzy ujawnia, że wielu z nich przepracowuje ponad 300 godzin miesięcznie, co stawia pod znakiem zapytania bezpieczeństwo w wykonywaniu zawodu.
  4. Czy wprowadzenie limitów wynagrodzeń jest rozwiązaniem? Ministerstwo Zdrowia rozważa nałożenie maksymalnych pułapów na wynagrodzenia lekarzy, co może wpłynąć na ich zatrudnienie w państwowych placówkach i stabilność finansową szpitali.
  5. Czy rozdział sektora publicznego od prywatnego poprawi sytuację? Propozycje wprowadzenia sztywnego rozdziału między sektorem publicznym a prywatnym budzą kontrowersje, a lekarze obawiają się, że mogą one tylko pogorszyć dostępność świadczeń dla pacjentów.

Ważne zastrzeżenie: tak naprawdę nie ma żadnej „sprawy Kacprzyka”, bo przecież nie Dawid Kacprzyk, młody lekarz z bardzo świeżym PWZ ustalił sobie warunki pracy, które pozwoliły mu zarobić – w jednej tylko placówce – ponad 1,5 mln zł w ciągu roku, w innej kolejne krociowe kwoty, był też chętny do podejmowania się zadania koordynacji SOR-ów w innych stołecznych podmiotach. Sprawa obejmuje zarówno nadzór na poziomie podmiotu leczniczego jak i nadzór właścicielski. Dotyka też kluczowych punktów systemu, choć ma rację były minister zdrowia Bartosz Arłukowicz, gdy mówi, że to nie system podpisywał i akceptował faktury. Ma rację i jej nie ma – w dobrze funkcjonującym systemie nikomu by do głowy nie przyszło, ani podpisanie, ani zaakceptowanie takiej faktury.

Nie ma też „sprawy Kacprzyka” (poza wątkami, które bada i badać będzie prokuratura, nadzór merytoryczny, NFZ, miasto etc.), bo sprawa już po kilku dniach przyniosła nową rzeczywistość w obszarze systemu. Wiele się wydarzyło, wiele się jeszcze wydarzy, zwłaszcza w obszarze szeroko rozumianych warunków pracy. Przynajmniej takie są zapowiedzi, którym warto się bliżej przyjrzeć, by wiedzieć, czego się można spodziewać?

Co z tą jawnością zarobków?

Parlament w błyskawicznym tempie uchwalił ustawę pozwalającą AOTMiT na agregowanie umów podpisywanych przez podmioty lecznicze (w systemie publicznym) na numer PESEL i numer PWZ. To pozwoli zobaczyć – Agencji i MZ – jaki jest faktyczny rozkład zarobków w ochronie zdrowia. Również, ile zarabiają pojedynczy pracownicy (wiadomo, że największe emocje budzą zarobki lekarzy, ale dotyczy to wszystkich zatrudnionych w ochronie zdrowia, również pracowników niemedycznych). Pojedynczy, choć nie konkretni – dane już na wstępnym etapie mają być pseudonimizowane, więc w efekcie AOTMiT będzie widział, że jeden PESEL zarobił – to jedynie przykład – w czterech podmiotach łącznie 120 tys. zł brutto w miesiącu, ale ów PESEL będzie niewidoczny. Tak, w założeniach, ma być.

Czy będzie? Lekarze mają obawy, że „w sieci będą hulać faktury”. To (raczej) się nie wydarzy, ale obawy o ochronę danych osobowych nie wydają się przesadzone. To, co jest pseudonimizowane, można – przy mniejszym lub większym nakładzie umiejętności czy możliwości – odpseudonimizować. Wydaje się dość niepokojące, że w sprawie ustawy tak mocno działającej w obszarze danych osobowych – nie da się przecież ukryć, że zbieranie informacji o wynagrodzeniach, choćby w celach analitycznych – dotyczy tego wrażliwego tematu, rząd nie wystąpił (na co zwraca uwagę samorząd lekarski) o opinię UODO. Gdyby wystąpił i zyskał ocenę pozytywną, lekarze straciliby możliwość podważania legalności tego rozwiązania. Gdyby wystąpił zaś i ocena była negatywna…

Odpowiadając jednak wprost, w żadnym wypadku nie ma mowy o jawności zarobków, choć niewątpliwe jest szansa, że jeśli prezydent Karol Nawrocki ustawę podpisze, już w tym roku o zarobkach w ochronie zdrowia będziemy mieć wiedzę pełniejszą niż obecnie.

Ile może pracować lekarz?

Afera, która „wybiła” w Szpitalu Południowym zwróciła uwagę na czas pracy lekarzy. Politycy i eksperci zaczęli zadawać pytania, czy jest bezpieczne, że lekarz pracuje grubo ponad trzysta godzin w miesiącu. Czy to jest bezpieczne i czy to jest – po ludzku – możliwe. Okazało się szybko, że młody lekarzy nie jest półbogiem obdarzonym darem bilokacji – części godzin po prostu nie przepracował, do czego poniekąd sam się przyznał, korygując faktury w dwóch szpitalach. Jednak problem pozostał, co potwierdziły również najnowsze informacje z Najwyższej Izby Kontroli.

Problem nie jest nowy, również NIK już nie raz alarmowała w sprawie czasu pracy lekarzy, choćby trwających kilka dni maratonów. Lekarzy pracujących na kontraktach nie obowiązują żadne ograniczenia i to jedna z głównych przyczyn, dla których na te kontrakty byli wypychani lub sami mniej lub bardziej chętnie przechodzili. A ponieważ monitoring czasu pracy jest bardzo „zgrubny” i nie pozwala „śledzić” czasu pracy pojedynczego lekarza – dodatkowo pojawia się pokusa nadużyć.

Politycy nie zdawali sobie sprawy – do tej pory – jakie skutki (finansowe) dla systemu ma stachanowski model pracy wielu lekarzy w połączeniu z radykalnym wzrostem stawek oferowanych przez szpitale. Przy okazji „sprawy Kacprzyka” zobaczyli to czarno na białym. I nawet jeśli w tym konkretnym przypadku nie jest to sedno problemu (sednem jest to, że lekarz bez odpowiednich kwalifikacji nie powinien otrzymać takiej stawki, jaką płaci się specjalistom lub lekarzom kończącym specjalizację, a nawet wyższe „z tytułu obowiązków organizatora”, nie powinien też w takim wymiarze pracować na SOR, skoro dopiero rozpoczął specjalizację w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii i na takim oddziale powinien zdobywać wiedzę i doświadczenie), od razu – przy okazji pierwszego czytania ustawy „PESEL-owej” podniesiono problem czasu pracy lekarzy i innych profesjonalistów medycznych.

Naczelna Izba Lekarska zadeklarowała, że samorząd w tej sprawie widzi pole do nowych ustaleń: w ocenie NIL potrzebne byłoby ujednolicenie czasu pracy wszystkich lekarzy bez względu na rodzaj umowy i sektor, w jakim udzielają świadczeń zdrowotnych. Górny limit powinien wynosić zaś 312 godzin miesięcznie (72 godzin tygodniowo) – czyli tyle, ile mogą pracować lekarze mający podpisaną klauzulę opt-out. Problem polega na tym, że jeśli jednoczasowo nie zostanie zmniejszony – po stronie szpitali – popyt na pracę lekarzy, stawki godzinowe mogłyby jeszcze… wzrosnąć.

CAP „duży”, CAP „mały”?

Szansy na trzymanie zarobków medyków w ryzach Ministerstwo Zdrowia i NFZ upatrują w nałożeniu CAP-ów – czyli maksymalnych pułapów.

Po pierwsze, na szpitale. Mogłyby one wydawać na koszty pracy – bez względu na formę zatrudnienia – określony w przepisach odsetek budżetu (kontraktu z NFZ). W tej chwili padają przykłady placówek, które na koszty pracy wydają nawet 95-100 proc. kontraktu z Funduszem. Miałyby one dwa wyjścia: albo radykalnie ograniczyć działalność, albo szukać konsolidacji ze znacznie większym podmiotem leczniczym, optymalnie takim, w którym ogromny budżet idzie w parze ze stosunkowo niskim odsetkiem wydatków na koszty pracy.

Po drugie, na wynagrodzenia konkretnych profesjonalistów. Być może podwójny – na wynagrodzenia w jednym podmiocie i globalnie, w całym publicznym systemie – tu, jak wskazują lekarze, problemem może być nieoczekiwany efekt w postaci wykreowania „nowej minimalnej”, czyli presji ze strony lekarzy na uzyskanie stawki maksymalnej (zwłaszcza w połączeniu z ograniczeniem czasu pracy nie jest to tylko teoretyczny scenariusz). Dodatkowo resort zdrowia mówi o chęci większego przywiązania lekarzy kontraktowych do szpitali (wymiar co najmniej pół etatu w ujęciu czasowym).

Likwidacji kominów płacowych od miesięcy domagają się od resortu zdrowia związkowcy i pracodawcy. Temat był omawiany podczas prac Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia i resort publicznie deklarował chęć uporządkowania tego zagadnienia, ale w listopadzie od planów odstąpił ze względu na złożoność tematu i sygnalizowany opór środowiska lekarskiego.

A może rozdział?

Partia Razem, PiS, ale też Lewica chcą uzdrowić ochronę zdrowia przez wprowadzenie sztywnego rozdziału między prywatnym a publicznym sektorem. Lekarz musiałby wybrać, gdzie pracuje – miałoby to uniemożliwić patologiczne sytuacje, w których do kolejki w publicznym systemie włączani są – na preferowanych miejscach – pacjenci leczący się u lekarza prywatnie.

Strona rządowa, przynajmniej do tej pory, na ten temat wypowiada się niezwykle powściągliwie. Choćby dlatego, że taki rozdział w niektórych specjalizacjach mógłby przynieść skutki odwrotne do zmierzonych, czyli utrudnić pacjentom dostęp do świadczeń. Sami lekarze, jak wynikało z badań przeprowadzonych przez NIL wiosną, widzą problemy wynikające z łączenia pracy w publicznym i prywatnym sektorze, zwłaszcza przez lekarzy zajmujących stanowiska kierownicze (szefowie klinik, ordynatorzy, również dyrektorzy szpitali). Jednak sztywny podział, w ich ocenie, rodziłby więcej problemów, choćby przez spodziewane wydłużenie kolejek w sytuacji, w której nawet tylko część specjalistów zrezygnowałaby z pracy w systemie publicznym. W ocenie środowiska lekarskiego ten podział z dużym prawdopodobieństwem nie przyniósłby rezultatu: lekarze, którzy pozostaliby w systemie publicznym mogliby przyjmować pacjentów z „prywaty”, rekomendowanych przez swoich kolegów.

Tu rząd akurat ma receptę: minister zdrowia zapowiada, że razem z ministrem sprawiedliwości wypracuje propozycję przepisów nakładających czy zaostrzających kary za łamanie zasad kolejkowych i faworyzowanie pacjentów. To również odpowiedź na „sprawę Kacprzyka” (domniemany salonik VIP w Szpitalu Południowym dla działaczy Koalicji Obywatelskiej i ich rodzin, którego istnienie nie zostało potwierdzone publikacjami i nad którym mnożą się znaki zapytania). O tym, że politycy cieszą się przywilejami w dostępie do świadczeń zdrowotnych, mówi się od lat: znajomości, również polityczne, niejednokrotnie skuteczniej niż pieniądze upraszczają ścieżki dostępu do świadczeń.

Podwyżki? Będą, ale…

1 lipca zaczynają obowiązywać nowe wartości wynagrodzeń minimalnych w ochronie zdrowia – a o sfinansowaniu podwyżek wynikających z ustawy jest wyjątkowo cicho. W ostatnich dniach czerwca minister zdrowia zadeklarowała, że potrzebuje dodatkowej analizy przed podjęciem decyzji dotyczącej wyboru wariantu rekomendacji prezesa AOTMiT. W tym roku, jak wiadomo od miesięcy, wariant jest w zasadzie jeden, pozwalający na przekazanie pieniędzy na sfinansowanie podwyżek dla pracowników etatowych, którzy zarobki nie sięgają wartości minimalnych od 1 lipca. Wiadomo było również, że Agencja zaproponuje dodatkowy niespełna miliard złotych na korektę wycen wybranych świadczeń. Minister zdrowia zastanawiać się ma, w jaki sposób zredukować koszty podwyżek do absolutnego minimum. Po pierwsze dlatego, że pieniędzy po prostu nie ma, po drugie – w obecnej sytuacji nagłaśnianie faktu podwyżek (obowiązek podwyższenia wynagrodzeń etatowych do poziomów minimalnych jest obowiązkiem dyrektorów, nie NFZ i MZ) jest wyjątkowo ryzykowne.

O czym rozmawiał premier?

30 czerwca odbyła się zapowiadana kilka dni wcześniej rozmowa szefa rządu z prezesem NFZ Filipem Nowakiem i ministrami zdrowia oraz finansów. Mowa była, jak się można domyślać, o pieniądzach. Czy o tym, że ich nie będzie, i NFZ musi radzić sobie sam, czy przeciwnie – że może jednak jakieś się znajdą, nie wiadomo, bo wbrew oczekiwaniom po rozmowie zapanowała wyjątkowa cisza, zwłaszcza w kontekście głośnej i dającej do myślenia zapowiedzi premiera („czeka nas trudna rozmowa z kierownictwem NFZ”).

Fakty, jeśli chodzi o pieniądze, są takie, że w drugie półrocze płatnik wchodzi z liczącą kilkanaście (16-17 mld zł) luką finansową. Bez perspektyw na jej zmniejszenie przez działania oszczędnościowe. Jeśli nawet udałoby się w jakiś sposób ograniczyć wydatki na wynagrodzenia lekarzy, to sama droga legislacyjna musi potrwać i wpływ na tegoroczny budżet NFZ z tego tytułu będzie iluzoryczny, jeśli w ogóle jakiś. Wielu ekspertów uważa, że resort finansów będzie musiał znaleźć dodatkowe środki, w przeciwnym przypadku NFZ będzie zmuszony do radykalnych decyzji, łącznie ze zmniejszeniem, choćby o kilka punktów procentowych, umów kontraktowych.

Szukaj nowych pracowników

Dodaj ogłoszenie o pracę za darmo

Lub znajdź wyjątkowe miejsce pracy!

Najciekawsze oferty pracy (przewiń)

Zobacz także

Msolecka
Felieton Małgorzata Solecka

„Zjawisko co najmniej niezrozumiałe”

26 października 2026
Logo-PTR---
Światowy Dzień Chorób Reumatycznych

Złota era reumatologii. Remisja jest realna, ale pacjenci czekają za długo

12 października 2026
Małgorzata Solecka
Felieton Małgorzata Solecka

Fundusz Medyczny (znów) na ratunek. Komu?

27 września 2026