Po 65. roku życia rośnie ryzyko urazu w domu – dotyczy ono 36,2% Polaków w tej grupie wiekowej. To najwyższy odsetek spośród wszystkich grup wiekowych w Polsce – wynika z danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – PIB. Jedną z przyczyn mogą być upadki, którym sprzyja mieszkanie niedostosowane do zmieniających się z wiekiem potrzeb. Nasi rodzice, dziadkowie czy babcie często mieszkają w przestrzeniach urządzonych tak samo, jak kilkadziesiąt lat temu. Mieszkanie z czasem jednak zaczyna stawiać bariery, odbierać komfort życia i ograniczać niezależność. Ciemny przedpokój, dywanik, który ślizga się po podłodze, wanna, do której trudno wejść czy wysoko zawieszone kuchenne szafki stają się zagrożeniem, które warto w porę zauważyć.
„Mieszkanie, które wspiera na lata” – bezpłatny poradnik dla seniorów, ich bliskich i opiekunów
Opublikowano 30 września 2026 13:06
Fot. Getty Images/iStockphoto
To nie wiek ogranicza samodzielność seniorów. Robią to ich własne mieszkania.
Dom urządzony 40 czy 50 lat temu dziś przestaje odpowiadać na zmieniające się potrzeby seniora. Choć na pamięć znamy drogę do łazienki, klucze odkładamy w to samo miejsce, a książkę czytamy na ulubionym fotelu przy oknie, to nie możemy zainstalować dodatkowych źródeł światła, bo budowniczy mieszkania nie pomyśleli o większej liczbie kontaktów. W wąskiej kuchni nie ma gdzie przysiąść, w łazience czego się złapać, w przedpokoju trudno się obrócić, a płytki na podłodze wyślizgane są do granic. Tak było od samego początku, ale dopiero teraz zaczynamy na to zwracać uwagę. Mieszkania, zwłaszcza te w blokach z wielkiej płyty, nie nadążają za zmianami w życiu starszych osób.
Dlatego Fundacja Habitat for Humanity Poland przygotowała bezpłatny poradnik „Mieszkanie, które wspiera na lata”. To publikacja dla seniorów, ich bliskich i opiekunów, która pomoże przeprowadzić małe i większe zmiany w czterech ścianach rodziców czy dziadków tak, by odzyskali oni dobrostan, poczucie bezpieczeństwa i samodzielność we własnym domu.
Chcemy zmienić sposób myślenia o starzeniu się we własnym domu. Kiedy pojawiają się trudności z poruszaniem, słabszy wzrok czy mniejsza sprawność, zbyt często uznajemy, że to senior przestał sobie radzić. Tymczasem bardzo często to mieszkanie przestało odpowiadać na jego potrzeby. Czasem wystarczy kilka prostych zmian, innym razem potrzebny jest większy remont, ale cel pozostaje ten sam: stworzyć warunki, w których starsza osoba może jak najdłużej żyć bezpiecznie, samodzielnie i po swojemu. Temu służą nasze działania - mówi Justyna Glusman, prezes Habitat for Humanity Poland.
Dom zmienia się dwa razy.
Kiedy w rodzinie ma pojawić się dziecko, w mieszkaniu zachodzą fundamentalne zmiany. Szykujemy pokój dziecięcy, zabezpieczamy kontakty i ostre kanty, usuwamy z zasięgu małych rączek wszystko, co może być niebezpieczne. Nikogo nie dziwi, że wraz z potrzebami nowego domownika zmienia się otoczenie.
Tak jak przygotowujemy dom na pojawienie się dziecka, możemy przygotować go na kolejne lata życia, po to, by senior mógł jak najdłużej funkcjonować bezpiecznie, niezależnie i na własnych zasadach.
Z poradnikiem „Mieszkanie, które wspiera na lata” możemy przejść przez cały dom: od wejścia i przedpokoju, przez pokój dzienny, sypialnię, kuchnię i łazienkę, aż po balkon i okna. Każdemu pomieszczeniu poświęcony jest osobny rozdział i lista kontrolna, która pozwoli zidentyfikować problemy. Może to jest za słaba żarówka, którą wystarczy wymienić, może trzeba podkleić dywan, a może w kuchni przenieść najpotrzebniejsze rzeczy tak, by były w zasięgu ręki, a nie na wyższych półkach? W łazience można zamontować uchwyty, które ułatwią wejście do wanny. Nie trzeba od razu przeprowadzać generalnego remontu, można zacząć od małych zmian, które w codziennym życiu seniorki czy seniora zrobią dużą różnicę.
Poradnik przygotowany został we współpracy z seniorami, a jego osią są historie czterech osób, z których doświadczeniami nasz bliski może się utożsamić.
Warto pamiętać także o tym, by zmiany w mieszkaniu przeprowadzać za wiedzą i zgodą osoby starszej. Poradnik podpowie także, jak o takich zmianach rozmawiać. Nie należy ich przeprowadzać za plecami seniora, czy pod jego nieobecność. Każda modyfikacja w mieszkaniu powinna być zaakceptowana przez jego lokatora czy lokatorkę.
Bezpieczny dom prawem seniora
Własne cztery kąty pozwalają seniorowi zachować podmiotowość, godność i niezależność. One są ich ostoją i azylem. Na to zwraca uwagę kampania „Bezpieczny dom prawem seniora”, którą Habitat for Humanity Poland realizuje wspólnie z Fundacją Biedronki. Jej celem jest pokazanie skali problemu niedostosowania mieszkań do zmieniających się potrzeb osób starszych, edukacja i inspirowanie do zmian zwiększających bezpieczeństwo, komfort oraz samodzielność osób seniorów. Chodzi o to, by rodzice czy dziadkowie dzięki zmianom w swoim otoczeniu mogli jak najdłużej cieszyć się samodzielnością i mieszkać u siebie bezpiecznie, wygodnie i przede wszystkim po swojemu.
Poradnik „Mieszkanie, które wspiera na lata” można pobrać ze strony www.bezpiecznydomseniora.pl
Medexpress.pl jest patronem medialnym kampanii „Bezpieczny dom prawem seniora”.
