„40 lat minęło jak jeden dzień”

No nie. Dużo się zadziało i długo by trzeba opowiadać. Jak zmierzyć te tysiące uratowanych ludzkich żyć? Tylko w ubiegłym roku wykonano w Polsce ponad 2000 przeszczepień komórek krwiotwórczych i w Polsce żyje już miasto uratowanych tą metodą ludzi. A zaczęło się właśnie 40 lat temu – 28 listopada 1984 roku. 40 lat temu wykonano w Polsce pierwsze przeszczepienie alogenicznego szpiku. Dawczynią dla chorej na wrodzony brak krwinek czerwonych Oli była jej czteroletnia siostra Kasia.

Unikalnych w tym zabiegu spraw było kilka. Po pierwsze, był to zabieg od razu udany i wyleczona pacjentka żyje do dzisiaj, wytwarza „kasine” krwinki czerwone i od tego czasu nie wymaga żadnych przetoczeń. Wcześniej na świecie tak nie bywało, aby nie było tzw. krzywej uczenia i pierwszy zabieg był od razu udany. Po drugie, to nie było tak, że członkowie zespołu pojechali gdzieś za granicę, nauczyli się i przenieśli technologię do Polski. Nie. Nikt z zespołu, który wykonał zabieg, wcześniej tego zabiegu nie widział, ale poprzedziły go lata przygotowań, badań na myszach i opracowanie metod prowadzenia chorych pozbawionych oporności. Rzadko się zdarzało, aby technologia medyczna o tym stopniu złożoności została od zera wytworzona w Polsce. Po pierwszym zabiegu wykonano ich jeszcze 8, a do dzisiaj żyją trzy osoby, udowadniając, że po tym zabiegu możliwe jest przeżycie naprawdę wieloletnie. W 1987 roku decyzją administracyjną zespół, który tego dokonał został rozwiązany (do dzisiaj powody są niejasne), ale gwoli prawdy, jego członkowie nie zostali ukarani.

Po likwidacji zespół opublikował do powszechnego użytku szczegóły opracowanej metody, co chyba po latach pomogło innym polskim zespołom podjąć działalność, a członkowie zespołu musieli się jakoś odnaleźć w nowej sytuacji. Lista ich innych kolejnych osiągnięć jest długa. Tylko niektórzy po latach wrócili do przeszczepiania szpiku, ale wtedy 40 lat temu „lawina ruszyła” i dzisiaj dostęp polskich chorych do tej metody leczenia jest pełny, a polscy specjaliści odgrywają znaczącą rolę w jej dalszym rozwoju na świecie.